Hội nghị hội thảo

Hội thảo khoa học “Cạnh tranh giữa các cường quốc tại khu vực tiểu vùng sông Mê Công mở rộng”

02/07/2021

Hội thảo khoa học “Cạnh tranh giữa các cường quốc tại khu vực tiểu vùng sông Mê Công mở rộng”

 

Ngày 01/7/2021, Viện Kinh tế và Chính trị thế giới tổ chức hội thảo khoa học với chủ đề “Cạnh tranh giữa các cường quốc tại khu vực tiểu vùng sông Mê Công mở rộng”

Tham dự buổi Hội thảo có sự hiện diện của nhiều chuyên gia và các nhà khoa học đến từ Viện Nghiên cứu Chiến lược Ngoại giao, Viện Nghiên cứu châu Mỹ, Viện Nghiên cứu châu Âu, Viện Nghiên cứu Đông Bắc Á, giảng viên các trường đại học… và toàn thể các cán bộ nghiên cứu Viện Kinh tế và Chính trị Thế giới.

Khai mạc Hội thảo, Phó Viện trưởng phụ trách Viện Kinh tế và Chính trị Thế giới, TS. Phí Vĩnh Tường cảm ơn các đại biểu đã tới tham dự Hội thảo. TS. Phí Vĩnh Tường khẳng định tầm quan trọng của Khu vực Tiểu vùng sông Mê Công mở rộng (GMS), vì thế GMS được đưa vào chiến lược cụ thể của nhiều cường quốc. GMS trở thành điểm nóng địa chính trị khi chứng kiến sự cạnh tranh giữa các nước lớn ở khu vực. Cụ thể, Trung Quốc tăng cường sự hiện diện của mình bằng các khoản vay hay thông qua sáng kiến Lan Thương – Mê Công. Đối với Mỹ, chính quyền Obama tuyên bố thành lập sáng kiến Hạ nguồn sông Mê Công với 6 lĩnh vực hành động, thực hiện các dự án phát triển. Nhật Bản cũng thể hiện vai trò tích cực trong khu vực với các chương trình hỗ trợ phát triển kinh tế, cơ sở hạ tầng,…

 
 


     TS. Phí Vĩnh Tường và TS. Nghiêm Tuấn Hùng điều hành hội thảo

 

Hội thảo đã nghe các báo cáo của năm diễn giả về vai trò của GMS, tầm quan trọng của sông Mê Công và các chính sách của Mỹ, Trung Quốc, Nhật Bản đối với khu vực. Cụ thể, TS. Nghiêm Tuấn Hùng, Viện Kinh tế và Chính trị Thế giới trình bày báo cáo “Địa chính trị của tiểu vùng sông Mê Công mở rộng”, trong đó nhấn mạnh sự can dự của các cường quốc vào khu vực có lúc mạnh, lúc vừa, lúc yếu, nhưng khu vực luôn có vai trò trong cạnh tranh quyền lực giữa các nước lớn.

TS. Tô Minh Thu, Viện Nghiên cứu Chiến lược Ngoại giao – Bộ Ngoại giao trình bày báo cáo “Tầm quan trọng của sông Mê Công đối với ASEAN”, khẳng định tầm quan trọng của sông Mê Công đối với ASEAN thể hiện ở ba khía cạnh chính: xây dựng cộng đồng ASEAN, quan hệ đối ngoại với các đối tác chính, và vai trò trung tâm của ASEAN trong cấu trúc khu vực đang phát triển.

TS. Nguyễn Ngọc Mạnh, Viện Nghiên cứu châu Mỹ báo cáo Hội thảo về chủ đề “Chính sách tăng cường ảnh hưởng của Mỹ đối với khu vực GMS”, trong đó tập trung vào các chính sách của Mỹ đối với GMS như Sáng kiến Hạ lưu sông Mê Công năm 2009, Chiến lược Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương tự do, rộng mở, Sáng kiến dữ liệu nguồn nước Mê Công, Quan hệ đối tác Mê-kông – Mỹ… Tác giả cho rằng Chính quyền Biden mới thể hiện sự quan tâm đến khu vực Đông Nam Á ở mức độ đủ để các nước cảm thấy “nước Mỹ đang quay trở lại”.

TS. Trần Thị Hải Yến, Viện Nghiên cứu Trung Quốc trình bày tham luận “Trung Quốc gia tăng ảnh hưởng tại khu vực GMS dưới thời Chủ tịch Tập Cận Bình”, nhận định phương thức tiếp cận khu vực của Trung Quốc đa dạng, linh hoạt. Cách tiếp cận của Trung Quốc đối với khu vực cũng khá thực dụng, cung cấp động lực kinh tế để thực hiện mục tiêu chính trị và luôn chủ động tham gia cơ chế khu vực nhằm bảo đảm vị thế. Bài toán đặt ra đối với GMS đó là liệu có đánh đổi phát triển với sự phụ thuộc chính trị?

Cuối cùng TS. Phan Cao Nhật Anh trình bày báo cáo về “Hợp tác Nhật Bản với các nước tiểu vùng sông Mê Công”. Báo cáo khẳng định chiến lược của Nhật Bản với khu vực GMS tương đối nhất quán, được thể chế hóa vào năm 2008 và nâng tầm thành chiến lược năm 2018, đi vào chiều sâu. Từ năm 2018, Nhật Bản tránh dùng từ “chiến lược” khi gắn với Ấn Độ Dương – Thái Bình Dương, thể hiện thái độ không cạnh tranh với Trung Quốc.

Quang cảnh buổi hội thảo

Tại phiên thảo luận, Hội thảo đã nhận được nhiều ý kiến đóng góp, câu hỏi và trao đổi của PGS.TS. Phạm Thái Quốc, PGS. TS. Nguyễn Chiến Thắng, PGS. TS. Nguyễn Thị Hồng Nhung, PGS. TS. Lê Phước Minh, PGS. TS. Phạm Thị Thanh Bình, TS. Võ Thị Minh Lệ… nhằm làm rõ hơn quan hệ của các cường quốc ở khu vực GMS và gợi mở những đối sách của Việt Nam.

Kết thúc Hội thảo, TS. Phí Vĩnh Tường – Phó viện trưởng phụ trách Viện Kinh tế và Chính trị Thế giới, cho rằng các báo cáo đã phân tích và đánh giá được tình hình cạnh tranh giữa các cường quốc tại tiểu vùng sông Mê Công, làm rõ các khía cạnh về quá trình gây ảnh hưởng của các nước lớn. Hội thảo đã nhận được những gợi ý và Viện sẽ tiếp tục nghiên cứu sâu hơn về chủ đề này.